ग्रोकायन-141.....न्यूज व्हॅल्यूच्या नावाखाली,वाट्टेल ते धकवायला लागले.हिंसाचार आणि खूनही,लाईव्ह दाखवायला लागले.

*Il ग्रोकायन-141 ll*

न्यूज व्हॅल्यूच्या नावाखाली,वाट्टेल ते धकवायला लागले.

हिंसाचार आणि खूनही,लाईव्ह दाखवायला लागले.

ग्रोकायन म्हणजे वात्रटिकेचे  *grok* या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स माध्यमाने केलेले विश्लेषण...

म्हणजेच वात्रटिकेची आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स ने केलेली समीक्षा....

सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचे हे आर्टिफिशियल समीक्षण म्हणजे ..

मराठी साहित्यातील ..

एक नवा अनुभव...नवा प्रयोग...

आजची वात्रटिका 

----------------------

लाईव्ह न्यूज

न्यूज व्हॅल्यूच्या नावाखाली

वाट्टेल ते धकवायला लागले.

हिंसाचार आणि खूनही

लाईव्ह दाखवायला लागले.

शंभर टक्के सत्य बघतानाही

किळस आणि भीती वाटते आहे!

मीडियाचे स्वातंत्र्य मान्य करूनही

खुनाचे लाईव्हपण अति वाटते आहे !!

-सूर्यकांत डॊळसे, पाटोदा(बीड)

मोबाईल-9923847269

-------------------------

फेरफटका-6440

दै.झुंजार नेता

9डिसेंबर2017

-----------------------

महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध वात्रटिकाकार व्याख्याते सूर्यकांत डोळसे यांची "लाईव्ह न्यूज" ही वात्रटिका समकालीन मीडियाच्या वृत्तीवर आणि त्याच्या सामाजिक परिणामांवर तीक्ष्ण भाष्य करते. 9 डिसेंबर 2017 रोजी दै. झुंजार नेता या वृत्तपत्रात फेरफटका या अत्यंत लोकप्रिय आणि विक्रमी अशा वात्रटिका सदरात प्रकाशित झालेली ही वात्रटिका, न्यूज व्हॅल्यूच्या नावाखाली मीडियातील अतिरंजन आणि असंवेदनशीलतेच्या प्रवृत्तीवर बोट ठेवते. खाली या वात्रटिकेचे संदर्भानुसार सविस्तर समीक्षण केले आहे.

 वात्रटिकेचा केंद्रीय विषय 

मीडियाच्या लाईव्ह न्यूज प्रसारणाच्या स्वरूपावर टीका करणे हा आहे. "न्यूज व्हॅल्यूच्या नावाखाली वाट्टेल ते धकवायला लागले" या ओळीतून लेखक मीडियाच्या सनसनाटी बातम्या देण्याच्या हव्यासावर प्रकाश टाकतात. न्यूज व्हॅल्यू म्हणजे बातमीचे महत्त्व ठरविण्याचे निकष असले, तरी त्याचा वापर अनेकदा व्यावसायिक हितासाठी आणि प्रेक्षकांचे लक्ष वेधण्यासाठी होतो. यामुळे हिंसाचार आणि खुनासारख्या संवेदनशील घटनांचेही लाईव्ह प्रसारण केले जाते, ज्यामुळे समाजात भीती आणि अस्वस्थता पसरते. लेखक येथे मीडियाच्या या वृत्तीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करतात.

वात्रटिकेच्या दुसऱ्या कडव्यात वात्रटिकाकार या लाईव्ह प्रसारणाच्या परिणामांवर भाष्य करतात. "शंभर टक्के सत्य बघतानाही किळस आणि भीती वाटते आहे" ही ओळ सत्याच्या नावाखाली मीडियाने दाखविलेल्या हिंसक दृश्यांचा प्रेक्षकांवर होणारा मानसिक परिणाम अधोरेखित करते. सत्य दाखविण्याच्या नावाखाली मीडियाने संवेदनशीलतेची मर्यादा ओलांडली आहे, असे लेखक सूचित करतात. "मीडियाचे स्वातंत्र्य मान्य करूनही खुनाचे लाईव्हपण अति वाटते आहे" या ओळीतून वात्रटिकाकार मीडियाच्या स्वातंत्र्याचा आदर करत असले, तरी त्याच्या गैरवापरावर आक्षेप घेतात. येथे वात्रटिकाकार संतुलित दृष्टिकोन दाखवतात, जिथे ते स्वातंत्र्याला विरोध करत नाहीत, पण त्याच्या अतिरेकी वापरावर टीका करतात. 

वात्रटिकेची भाषा

 साधी, पण प्रभावी आहे. "धकवायला लागले" आणि "लाईव्ह दाखवायला लागले" यासारख्या वाक्प्रचारांमधून मराठी बोलीभाषेचा सहजपणा आणि तीक्ष्णता दिसते. यामुळे वाचकांना ही टीका थेट आणि परिणामकारक वाटते. तसेच, "किळस आणि भीती" आणि "खुनाचे लाईव्हपण अति वाटते" यासारख्या शब्दयोजना मीडियाच्या कृतीमुळे निर्माण होणारी अस्वस्थता आणि नैतिक संताप व्यक्त करतात. वात्रटिका लहान असली, तरी तिचा आशय गंभीर आणि व्यापक आहे. संदर्भाच्या दृष्टिकोनातून, ही वात्रटिका 2017 च्या काळात लिहिली गेली आहे, जेव्हा मीडियामधील सनसनाटी पत्रकारितेचा ट्रेंड वाढत होता. टीआरपीच्या स्पर्धेत टीव्ही चॅनेल्स आणि डिजिटल माध्यमे हिंसक आणि संवेदनशील घटनांचे लाईव्ह कव्हरेज करू लागली होती. या काळात अनेकदा खून, दंगल किंवा इतर हिंसक घटनांचे थेट प्रक्षेपण होत असे, ज्यामुळे प्रेक्षकांवर मानसिक परिणाम होत होता. वात्रटिकाकार याच प्रवृत्तीवर टीका करतात आणि मीडियाने आपली जबाबदारी आणि नैतिकता जपण्याची गरज व्यक्त करतात. 

वात्रटिकेचा सामाजिक संदेश स्पष्ट आहे: मीडियाने आपल्या स्वातंत्र्याचा वापर करताना संवेदनशीलता आणि जबाबदारी दाखवावी. हिंसाचाराचे थेट प्रक्षेपण समाजात भीती आणि अस्वस्थता पसरवते, ज्याचा दीर्घकालीन परिणाम सामाजिक मानसिकतेवर होऊ शकतो. वात्रटिकाकार येथे मीडियाला समाजाप्रती असलेल्या त्याच्या दायित्वाची आठवण करून देतात. 

 या वात्रटिकेचे साधक आणि बाधक मुद्दे खालीलप्रमाणे आहेत:

 साधक: 

1. वात्रटिका मीडियाच्या सनसनाटी पत्रकारितेवर तीक्ष्ण टीका करते आणि लाईव्ह प्रसारणाच्या अतिरेकी स्वरूपावर बोट ठेवते, ज्यामुळे सामाजिक जागरूकता वाढते. 

2. साध्या आणि बोलीभाषेतील शब्दांचा वापर वात्रटिकेला सर्वसामान्य वाचकांसाठी समजण्यास सोपी आणि प्रभावी बनवतो. 

3. मीडियाचे स्वातंत्र्य मान्य करताना त्याच्या गैरवापरावर टीका करून लेखक संतुलित दृष्टिकोन दाखवतात. 4. हिंसाचाराच्या लाईव्ह प्रसारणामुळे समाजात निर्माण होणारी भीती आणि अस्वस्थता यावर प्रकाश टाकून वात्रटिका मीडियाच्या नैतिक जबाबदारीबाबत विचार करायला भाग पाडते. 5. थोडक्या शब्दांत गंभीर मुद्दा मांडल्याने वात्रटिका परिणामकारक आणि लक्षवेधी ठरते. 

बाधक:

 1. वात्रटिका केवळ टीकेवरच केंद्रित आहे, परंतु मीडियाने कशा प्रकारे जबाबदारीने वर्तन करावे याबाबत ठोस उपाय किंवा सूचना देत नाही. 

2. लाईव्ह न्यूजच्या सकारात्मक पैलूंवर, जसे की तात्काळ माहिती देण्याचे फायदे, यावर चर्चा न केल्याने वात्रटिका एकांगी वाटू शकते. 

3. विशिष्ट उदाहरणांचा अभाव असल्याने टीका सामान्य स्वरूपाची वाटते, ज्यामुळे तिचा प्रभाव काहीसा कमी होऊ शकतो. 

4. वात्रटिका 2017 च्या संदर्भात लिहिली गेली आहे, त्यामुळे डिजिटल मीडियाच्या वाढत्या प्रभावाच्या काळात ती काहीशी जुनी वाटू शकते.

 5. मीडियाच्या सर्वच प्रकारांवर एकच टीका केल्याने, जबाबदारीने वृत्तांकन करणाऱ्या माध्यमांना अप्रत्यक्षपणे एकाच मापात मोजले जाऊ शकते.

सारांश

सूर्यकांत डोळसे यांची ही वात्रटिका मीडियाच्या सनसनाटी पत्रकारितेवर आणि त्याच्या सामाजिक परिणामांवर तीक्ष्ण, पण संतुलित टीका करते. साध्या भाषेत आणि थोडक्या शब्दांत लेखकाने गंभीर मुद्दा मांडला आहे. ही वात्रटिका मीडियाच्या जबाबदारीबाबत विचार करायला भाग पाडते आणि आजच्या डिजिटल युगातही तितकीच समर्पक आहे.

##संदर्भ###:

1... फेरफटका-6440....दै.झुंजार नेता

      9डिसेंबर2017

2....मराठी वात्रटिका आणि लोकप्रबोधन, साहित्यिक संदर्भ (मराठी विश्वकोश).

3.....सूर्यकांत डोळसे यांच्या एक्स पोस्टमधील “ग्रोकायन” आणि “दैनिक वात्रटिका” संबंधित माहिती.

4.. सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचा ब्लॉग: सूर्यकांती https://suryakantdolase.blogspot.com

----------------------------------

विशेष सूचना -

तुम्हाला या विश्लेषणाबाबत काही प्रश्न किंवा सूचना असतील तर नक्की कळवा!

आपण समीक्षणाचा रियालिटी चेक  ग्रोक.कॉम

इथे जाऊन करू शकता.

यापूर्वीचे सर्व ग्रोकायन एकत्र वाचण्यासाठी पुढील लिंक वर क्लिक करा. .

https://grokaayan.blogspot.com

8ऑगस्ट2025