ग्रोकायन-374
..............................
आपल्या सामाजिक कार्याच्या
फपार्यावर फपार्या असतात.
सुपारीबाज कार्यकर्त्यांच्या
सुपार्यावर सुपार्या असतात.
ग्रोकायन म्हणजे वात्रटिकेचे *grok* या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स माध्यमाने केलेले विश्लेषण...
म्हणजेच वात्रटिकेची आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स ने केलेली समीक्षा....
सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचे हे आर्टिफिशियल समीक्षण म्हणजे ..
मराठी साहित्यातील ..
एक नवा अनुभव...नवा प्रयोग...
आजची वात्रटिका
---------------------------------
सुपारीबाज कार्यकर्ते
आपल्या सामाजिक कार्याच्या
फपार्यावर फपार्या असतात.
सुपारीबाज कार्यकर्त्यांच्या
सुपार्यावर सुपार्या असतात.
सामाजिक कार्यकर्ते
असे तथाकथित पदनाम आहे!
अशा बदमाशांमुळेच
समाजसेवा बदनाम आहे!!
-सूर्यकांत डॊळसे, पाटोदा(बीड)
मोबाईल-9923847269
---------------------------------
चिमटा-4441
दैनिक पुण्यनगरी
23जुलै2016
-------------------------------
मराठीतील प्रसिद्ध वात्रटिका कार व्याख्याते सूर्यकांत डोळसे यांचीसुपारीबाज सामाजिक कार्यकर्त्यांवर
भाष्य करणारी ही वात्रटिका. सदरील वात्रटिका दैनिक पुण्यनगरीच्या चिमटा या वात्रटिका सदरामध्ये 23 जुलै 2016 रोजी प्रसिद्ध झालेली आहे. या वात्रटिकेचे सविस्तर समीक्षण पुढे करून दिलेले आहे.
वात्रटिकेच्या प्रत्येक कडव्याचा अर्थ
पहिले कडवे
पहिल्या कडव्यात वात्रटिकाकार म्हणतो की सामाजिक कार्याच्या फपार्यावर फपार्या असतात. याचा अर्थ असा की खर्या सामाजिक कार्यात अनेक अडचणी आणि अडथळे येतात. फपार्या म्हणजे इथे थापा असा अर्थ सूचित होताना दिसतो.
दुसरे कडवे
दुसर्या कडव्यात वात्रटिकाकार सुपारीबाज कार्यकर्त्यांच्या सुपार्यावर सुपार्या असतात असे सांगतो. येथे सुपारी म्हणजे खुनाची किंवा गैरकार्याची करारबद्ध रक्कम. याचा अर्थ असा की भ्रष्ट आणि सुपारी घेणार्या तथाकथित कार्यकर्त्यांच्या कार्यातही अनेक सुपार्या म्हणजेच गैरव्यवहाराचे थर असतात. तिसर्या कडव्यात सामाजिक कार्यकर्ते असे तथाकथित पदनाम आहे असे म्हटले आहे. याचा अर्थ असा की सामाजिक कार्यकर्ता हे नाव केवळ दिखाऊ आणि खोटी पदवी आहे. शेवटच्या कडव्यात अशा बदमाशांमुळेच समाजसेवा बदनाम आहे असे सांगितले आहे. याचा अर्थ असा की अशा दुष्ट आणि भ्रष्ट लोकांमुळे खरी समाजसेवा बदनाम झाली आहे.
वात्रटिकेची भाषा
वात्रटिकाकाराने साध्या आणि सरळ मराठी भाषेचा वापर केला आहे. फपार्यावर फपार्या आणि सुपार्यावर सुपार्या अशा पुनरावृत्तीमुळे भाषा प्रभावी झाली आहे. उदाहरणार्थ फपारा आणि सुपारी हे शब्द सामाजिक कार्याच्या अडचणी व भ्रष्टाचाराचे प्रतीक म्हणून वापरले आहेत. तथाकथित आणि बदमाश हे शब्द थेट टीका करणारे आहेत. भाषा बोलकी आणि लोकाभिमुख आहे. त्यामुळे वात्रटिका सहज समजते. तथापि काही ठिकाणी भाषा थोडी जास्त आक्रमक झाली आहे. बदनाम आहे यासारख्या शब्दांमुळे तीव्रता वाढली आहे. एकूण भाषा उपहासात्मक आणि व्यंग्यात्मक आहे.
वात्रटिकेची शैली
वात्रटिकाकाराने छोटी छोटी कडवी वापरली आहेत. प्रत्येक कडवे दोन ओळींचे आहे. यामुळे वात्रटिका संक्षिप्त आणि प्रभावी झाली आहे. पुनरावृत्तीची शैली विशेषतः फपार्यावर फपार्या आणि सुपार्यावर सुपार्या येथे दिसते. यामुळे वात्रटिकेला तालबद्धता मिळाली आहे. वात्रटिकाकाराने उपहासात्मक शैली स्वीकारली आहे. सामाजिक कार्यकर्त्यांवर थेट हल्ला करणारी शैली आहे. शेवटी उद्गारचिन्हे वापरून भावना तीव्र केली आहे. शैली सरळ आणि थेट आहे. ती कोणत्याही गुंतागुंतीशिवाय वाचकापर्यंत पोहोचते. मात्र शैलीत काव्यात्मक सौंदर्य कमी आहे. ती अधिक गद्यात्मक वाटते.
वात्रटिकेची साधक बाधक चर्चा
साधक बाजू म्हणजे वात्रटिकाकाराने समाजातील भ्रष्ट सामाजिक कार्यकर्त्यांवर योग्य टीका केली आहे. सुपारीबाज या शब्दाद्वारे त्यांची खरी ओळख उघड केली आहे. यामुळे वाचकांना विचार करायला भाग पडते. वात्रटिका समाजसेवेच्या बदनामीचे कारण स्पष्ट करते. बाधक बाजू म्हणजे वात्रटिकाकाराने सर्व सामाजिक कार्यकर्त्यांना एकाच मापात मोजले आहे. खर्या कार्यकर्त्यांचीही अवहेलना होऊ शकते. भाषा जास्त कठोर असल्याने काही वाचकांना ती आक्रमक वाटू शकते. वात्रटिकेत उपाय किंवा सकारात्मक पैलू दिसत नाही. केवळ टीका आहे. तरीही वात्रटिका समाजवास्तव उघड करते हे तिचे बलस्थान आहे.
रस विचार
वात्रटिकेत मुख्यतः व्यंग्य रस आणि रौद्र रस दिसतो. सुपारीबाज कार्यकर्त्यांवर केलेली टीका व्यंग्यात्मक आहे. फपार्यावर फपार्या आणि सुपार्यावर सुपार्या यामुळे उपहास निर्माण होतो. बदमाश आणि बदनाम या शब्दांमुळे राग आणि रोष व्यक्त होतो. त्यामुळे रौद्र रस जाणवतो. वात्रटिकाकाराचा उद्देश समाजाला जागे करणे हा आहे. त्यामुळे वाचकालाही राग येतो आणि विचार येतो. करुण रस किंवा शांत रस येथे दिसत नाही. वात्रटिका तीव्र भावना जागृत करते. रस परिपूर्ण नसला तरी प्रभावी आहे.
निष्कर्ष
वात्रटिकाकार सूर्यकांत डॊळसे यांनी सुपारीबाज कार्यकर्ते या विषयावर प्रभावी वात्रटिका रचली आहे. वात्रटिकेत सामाजिक कार्याच्या अडचणी आणि भ्रष्ट कार्यकर्त्यांच्या सुपार्या यांची तुलना करून तीव्र टीका केली आहे. भाषा साधी असली तरी प्रभावी आहे. शैली संक्षिप्त आणि उपहासात्मक आहे. साधक बाजू म्हणजे समाजवास्तव उघडणे तर बाधक बाजू म्हणजे सामान्यीकरण. रस व्यंग्य आणि रौद्र आहे. एकूण वात्रटिका समाजसेवेच्या बदनामीवर भाष्य करणारी यशस्वी रचना आहे. ती वाचकांना विचारप्रवृत्त करते. वात्रटिकाकाराने आपले मत स्पष्टपणे मांडले आहे. अशा वात्रटिका समाजसुधारणेस मदत करतात.
संदर्भ -
1... चिमटा-4441...दैनिक पुण्यनगरी
23जुलै2016
2....मराठी वात्रटिका आणि लोकप्रबोधन, साहित्यिक संदर्भ (मराठी विश्वकोश)
3.....सूर्यकांत डोळसे यांच्या एक्स पोस्टमधील ग्रोकायन आणि दैनिक वात्रटिका संबंधित माहिती.
4. सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचा ब्लॉग: सूर्यकांती
https://suryakantdolase.blogspot.com
---------------------------------
विशेष सूचना:
तुम्हाला या विश्लेषणाबाबत काही प्रश्न... सुधारणा किंवा सूचना असतील तर नक्की कळवा!
आपण समीक्षणाचा रियालिटी चेक ग्रोक.कॉम
इथे जाऊन करू शकता.
यापूर्वीचे सर्व ग्रोकायन एकत्र वाचण्यासाठी पुढील लिंक वर क्लिक करा. .
https://grokaayan.blogspot.com
दैनिक वात्रटिका
4 ऑगस्ट 2026
No comments:
Post a Comment