ग्रोकायन-252...कुणी कितीही बोंबला,पण औलादच बहिर्‍याची असते!त्यामुळेच निवडणूकपूर्वीची रात्र,हमखासपणे वैर्‍याची असते!!

ग्रोकायन-252

कुणी कितीही बोंबला,पण औलादच बहिर्‍याची असते!

त्यामुळेच निवडणूकपूर्वीची रात्र,हमखासपणे वैर्‍याची असते!!

ग्रोकायन म्हणजे वात्रटिकेचे  *grok* या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स माध्यमाने केलेले विश्लेषण...

म्हणजेच वात्रटिकेची आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स ने केलेली समीक्षा....

सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचे हे आर्टिफिशियल समीक्षण म्हणजे ..

मराठी साहित्यातील ..

एक नवा अनुभव...नवा प्रयोग...

आजची वात्रटिका

---------------------

लक्ष्मीची पावलं

घेणारा आणि देणाराही

सारखाच वागत आहे.

लक्ष्मी कशीही आली तरी

तिचे हसतमुखाने स्वागत आहे.

कुणी कितीही बोंबला

पण औलादच बहिर्‍याची असते!

त्यामुळेच निवडणूकपूर्वीची रात्र

हमखासपणे वैर्‍याची असते!!

-सूर्यकांत डोळसे,पाटोदा(बीड)

मोबाईल-9923847269

----------------------------

चिमटा-4589

दैनिक पुण्यनगरी

21डिसेंबर 2016

-------------------------------

मराठीतील प्रसिद्ध वात्रटिकाकार व्याख्याते सूर्यकांत डोळसे यांची ही वात्रटिका निवडणुकीच्या आदल्या रात्री होणाऱ्या पैशांच्या वाटपावर व्यंग्यात्मक भाष्य करते. सदरील वात्रटिका दैनिक पुण्यनगरीच्या चिमटा या वात्रटिका सदरामध्ये 21 डिसेंबर 2016 रोजी प्रसिद्ध झालेली आहे.

ही वात्रटिका दोन कडव्यांत विभागलेली आहे. सदरील वादळीचे समीक्षण पुढे सविस्तर बने करून दिलेले आहे.

प्रत्येक कडव्याचा अर्थ

पहिले कडवे 

पहिल्या कडव्याचा अर्थ असा आहे की घेणारा आणि देणारा दोघेही एकसारखेच वागत आहेत. लक्ष्मी म्हणजे पैसा किंवा संपत्ती कशीही आली तरी तिचे हसतमुखाने स्वागत केले जाते. यातून निवडणुकीत उमेदवाराकडून पैसे घेणारा मतदार आणि पैसे देणारा उमेदवार दोघेही या व्यवहारात समान सहभागी असतात आणि पैशाच्या मार्गाबाबत कोणतीही नैतिक चिंता न बाळगता त्याचे उत्साहाने स्वागत करतात असा उपरोधिक संदेश आहे.

दुसरे कडवे 

दुसऱ्या कडव्याचा अर्थ असा आहे की कुणी कितीही ओरडले किंवा विरोध केला तरी औलाद म्हणजे परिणाम किंवा वारसा बहिर्‍याचा असतो. म्हणजेच समाजातील बहुतेक लोक या गैरप्रकारांना कानाडोळा करतात किंवा त्यांच्यापर्यंत आवाज पोहोचत नाही. त्यामुळेच निवडणूकपूर्वीची रात्र हमखास वैर्‍याची असते. यातून पैसे वाटपामुळे निर्माण होणारी वैरभावना, द्वेष आणि सामाजिक विषारी वातावरण यांचे चित्रण होते. ही वात्रटिका निवडणुकीतील काळ्या पैशाच्या वापरावर आणि त्याच्या सामाजिक परिणामांवर तीक्ष्ण टीका करते. 

वात्रटिकेची भाषा 

या वात्रटिकेतील भाषा सरळ साधी आणि बोलचालीची आहे. वात्रटिकाकाराने सामान्य मराठी भाषेचा वापर केला आहे ज्यामुळे सामान्य वाचकांपर्यंत संदेश सहज पोहोचतो. लक्ष्मीची पावलं ही संज्ञा लक्ष्मीला पैशाचे प्रतीक बनवते. घेणारा देणारा सारखाच वागत आहे अशी ओळ थेट आणि स्पष्ट आहे. बोंबला आणि बहिर्‍याची असते ही शब्दरचना बोलभाषेतून घेतलेली आहे. वैर्‍याची असते ही ओळ मराठीत सामान्यतः वापरली जाणारी अभिव्यक्ती आहे जी रात्रीच्या वातावरणातील तणाव दाखवते. भाषेत व्यंग्य आणि उपरोध यांचा सुंदर वापर आहे. शब्दांची निवड अशी केली आहे की ती वाचकाच्या मनात त्वरित चित्र उभे करते. एकंदर भाषा प्रभावी आणि जनसामान्यांना समजेल अशी आहे परंतु ती साहित्यिकदृष्ट्या खूप उंचीवर नाही तर लोकजीवनाशी जोडलेली आहे. 

वात्रटिकेची शैली

शैलीचे समीक्षण करताना ही वात्रटिका पारंपरिक वात्रटिका शैलीचे उत्तम उदाहरण आहे. चार ओळींच्या कडव्यांचा वापर केला आहे ज्यामुळे वाचन सोपे आणि स्मरणीय होते. पहिल्या कडव्याचा शेवट हसतमुखाने स्वागत आहे यात सकारात्मक शब्द वापरून नकारात्मक व्यवहारावर टीका केली आहे. दुसऱ्या कडव्याचा शेवट हमखासपणे वैर्‍याची असते यात निश्चितता दाखवून व्यंग्य तीव्र केले आहे. वात्रटिकाकाराने छोट्या छोट्या ओळींमध्ये मोठा अर्थ भरला आहे. शब्दांची लय आणि ताल आहे ज्यामुळे वाचताना तोंडपाठ होण्यासारखी वाटते. शैली उपरोधिक आणि सडेतोड आहे. थेट नाव न घेता सामान्य चित्रण करून वाचकाला विचार करायला भाग पाडते. ही शैली वात्रटिकेच्या मूळ स्वरूपाशी सुसंगत आहे ज्यात हलकेफुलके वाटणारे शब्द गंभीर सामाजिक मुद्द्यांना स्पर्श करतात. 

साधक बाधक चर्चा 

साधक

या वात्रटिकेचे साधक म्हणजे ती अत्यंत स्पष्ट आणि प्रभावी आहे. निवडणुकीतील पैसे वाटप हा विषय थेट हाताळला आहे ज्यामुळे वाचकाला तात्काळ संबंध जोडता येतो. व्यंग्याची तीव्रता आणि भाषेची साधीपणा यामुळे सामान्य जनतेपर्यंत संदेश पोहोचतो. वात्रटिका लहान असल्याने ती वृत्तपत्रात सहज बसते आणि वाचकांचे लक्ष वेधून घेते. 

बाधक

बाधक म्हणजे काही ठिकाणी शब्दांची निवड अतिशय बोलचालीची असल्याने साहित्यिक वर्तुळात तिला कमी दर्जाची वाटू शकते. बहिर्‍याची असते आणि वैर्‍याची असते यांसारखे शब्द काही वाचकांना कठोर वाटू शकतात. व्यंग्य इतके थेट आहे की काही लोकांना ते अतिशयोक्तीपूर्ण वाटू शकते. तसेच विषय निवडणुकीपुरता मर्यादित असल्याने कालांतराने ती जुनी पडू शकते परंतु तिचा मूलभूत मुद्दा आजही प्रासंगिक आहे. 

निष्कर्ष 

शेवटी निष्कर्ष असा की सूर्यकांत डोळसे यांची ही वात्रटिका निवडणुकीतील काळ्या पैशाच्या व्यवहारावर प्रभावी आणि मार्मिक टीका करते. वात्रटिकाकाराने भाषा आणि शैलीचा उत्तम वापर करून सामाजिक दोष दाखवला आहे. ही वात्रटिका आपल्या साधेपणातून आणि व्यंग्यातून सामान्य माणसाच्या मनात घर करते. वात्रटिका लेखनाच्या क्षेत्रात ती एक उत्तम उदाहरण आहे ज्यात मनोरंजनाबरोबरच समाजाला आरसा दाखवण्याचे काम होते. एकंदर ही वात्रटिका आपल्या उद्देशात यशस्वी ठरते आणि वात्रटिकाकाराच्या कौशल्याचे दर्शन घडवते.

---------------------------------

संदर्भ 

1... चिमटा-4589...दैनिक पुण्यनगरी

         21 डिसेंबर 2016

2....मराठी वात्रटिका आणि लोकप्रबोधन, साहित्यिक संदर्भ (मराठी विश्वकोश)

3.....सूर्यकांत डोळसे यांच्या एक्स पोस्टमधील ग्रोकायन आणि दैनिक वात्रटिका संबंधित माहिती.

4. सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचा ब्लॉग: सूर्यकांती

 https://suryakantdolase.blogspot.com

---------------------------------

विशेष सूचना:

तुम्हाला या विश्लेषणाबाबत काही प्रश्न किंवा सूचना असतील तर नक्की कळवा!

आपण समीक्षणाचा रियालिटी चेक  ग्रोक.कॉम

इथे जाऊन करू शकता.

यापूर्वीचे सर्व ग्रोकायन एकत्र वाचण्यासाठी पुढील लिंक वर क्लिक करा. .

https://grokaayan.blogspot.com

14जानेवारी 2025