ग्रोकायन-266.....कितीतरी शपथा घेतल्या गेल्या,तरीही कॉपीमुक्ती झालेली नाही.कुणाचीही कॉपी मुक्तीची शपथ, अजूनही वास्तवात आलेली नाही.

ग्रोकायन-266

-------------------

कितीतरी शपथा घेतल्या गेल्या,तरीही कॉपीमुक्ती झालेली नाही.

कुणाचीही कॉपी मुक्तीची शपथ, अजूनही वास्तवात आलेली नाही.

ग्रोकायन म्हणजे वात्रटिकेचे  *grok* या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स माध्यमाने केलेले विश्लेषण...

म्हणजेच वात्रटिकेची आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स ने केलेली समीक्षा....

सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचे हे आर्टिफिशियल समीक्षण म्हणजे ..

मराठी साहित्यातील ..

एक नवा अनुभव...नवा प्रयोग...

आजची वात्रटिका

---------------------

कॉपी शपथ सांगतो..

परीक्षा देणाऱ्या आणि घेणाऱ्यावर,

पुन्हा एकदा नसती आफत आहे.

इच्छा असली आणि नसली तरीही

सक्तीने कॉपीमुक्तीची शपथ आहे. 

कितीतरी शपथा घेतल्या गेल्या,

तरीही कॉपीमुक्ती झालेली नाही.

कुणाचीही कॉपी मुक्तीची शपथ, 

अजूनही वास्तवात आलेली नाही.

शपथ देणाऱ्यांची आणि घेणाऱ्यांची, 

खरोखरच आम्हाला कीव आहे !

प्रत्येक परीक्षेला कॉपी सांगते,

मी अपरिहार्य आणि चिरंजीव आहे !!

-सूर्यकांत डॊळसे,पाटोदा(बीड)

   मोबाईल-9923847269

-------------------------------

फेरफटका-8808

वर्ष-25 वे

दैनिक झुंजार नेता

23जानेवारी 2025

-----------------------------

मराठीतील प्रसिद्ध

वात्रटिकाकार व्याख्याते  सूर्यकांत डोळसे यांची सांगतो...ही वात्रटिका दहावी आणि बारावीच्या परीक्षेच्या पार्श्वभूमीवर कॉपी करण्याच्या प्रवृत्तीवर तीक्ष्ण भाष्य करते. वात्रटिकाकारांनी कॉपीला विनोदी पण खटकदार पद्धतीने व्यक्तीस्वरूप देऊन तिच्या चिरंजीव आणि अपरिहार्य स्वरूपावर बोट ठेवले आहे.

सदरील वात्रटिका दैनिक झुंजार नेता च्या फेरफटका या वात्रटिका सदरामध्ये 23 जानेवारी 2025 रोजी प्रसिद्ध झालेली आहे. इयत्ता बारावीच्या बोर्ड परीक्षेच्या पार्श्वभूमी वरती ही वात्रटिका प्रसिद्ध करण्यात आलेली आहे. सदरील वात्रटिकेचे सविस्तर समीक्षण पुढे करून दिलेले आहे. 

प्रत्येक कार्याचा अर्थ 

पहिले कडवे 

 पहिल्या कडव्यात कॉपी शपथ सांगते असे सांगून वात्रटिकाकार थेट कॉपीलाच बोलते करतात. परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांवर आणि परीक्षा घेणाऱ्या यंत्रणेवर पुन्हा एकदा नको असलेली आपत्ती कोसळली आहे असे ते म्हणतात. ही आपत्ती म्हणजे सक्तीने घेतली जाणारी कॉपीमुक्तीची शपथ. इच्छा असो वा नसो तरी ही शपथ घ्यावीच लागते हा भाग विद्यार्थ्यांच्या आणि शिक्षकांच्या मनातील असहाय्यतेवर अचूक भाष्य करतो. 

दुसरे कडवे

दुसऱ्या कडव्यात वात्रटिकाकार म्हणतात कितीतरी शपथा आतापर्यंत घेतल्या गेल्या तरी कॉपीमुक्ती कधीच साधली नाही. कुणाचीही शपथ प्रत्यक्षात उतरलेली नाही. यातून शपथेच्या औपचारिकतेला आणि तिच्या व्यर्थतेला ते उघडे पाडतात. शपथ ही केवळ कागदी घोडे नाचवण्याची प्रक्रिया आहे असा आशय यातून व्यक्त होतो. 

तिसरे कडवे

तिसऱ्या कडव्यात शपथ देणाऱ्यांची आणि शपथ घेणाऱ्यांची खरोखर कीव येते असे वात्रटिकाकार म्हणतात. येथे ते विद्यार्थी पालक शिक्षक आणि संपूर्ण यंत्रणेच्या असमर्थतेवर करुणा दाखवतात. कीव येते हे शब्द वरवर करुणेचे वाटतात पण खरे तर ते उपरोधिक आहेत कारण मग लगेच चौथ्या कडव्यात कॉपी स्वतःला अपरिहार्य आणि चिरंजीव म्हणवून घेते. प्रत्येक परीक्षेला कॉपी आपले अमरत्व जाहीर करते असा हा भाग कॉपीच्या अतूट अस्तित्वावर कठोरपणे भाष्य करतो. 

वात्रटिकेची भाषा 

भाषेच्या बाबतीत वात्रटिकाकारांनी अतिशय साधी सोपी आणि बोलचाल स्वरूपाची मराठी वापरली आहे. कॉपी शपथ सांगतो नसती आफत सक्तीने कॉपीमुक्तीची शपथ कितीतरी शपथा घेतल्या गेल्या असे शब्द रोजच्या बोलण्यातले आहेत. यामुळे वात्रटिका सामान्य वाचकापर्यंत सहज पोहोचते. अपरिहार्य आणि चिरंजीव ही संस्कृतजन्य शब्दयुगले वापरून वात्रटिकाकारांनी कॉपीच्या अमरत्वाला व्यंग्यात्मक उंची दिली आहे. कीव आहे हा शब्दप्रयोग करुणेपेक्षा उपहास जास्त व्यक्त करतो. एकूणच भाषा स्पष्ट संक्षिप्त आणि परिणामकारक आहे. ती वाचकाला हसवते आणि विचार करायलाही भाग पाडते. 

वात्रटिकेची शैली 

शैलीच्या दृष्टीने ही शुद्ध वात्रटिका शैली आहे. वात्रटिकाकारांनी कॉपीला व्यक्तीस्वरूप देऊन तिला बोलते केले आहे हा सर्वात मोठा शैलीगत वैशिष्ट्यपूर्ण भाग आहे. शपथेच्या औपचारिकतेला आणि कॉपीच्या प्रत्यक्ष अस्तित्वाला विरोधाभासी पद्धतीने मांडून व्यंग्य निर्माण केले आहे. चारही कडवी एकसूरी लयबद्ध आहेत आणि प्रत्येक कडव्याचा शेवटचा ओळीचा भाग अधिक खटकदार आहे. सक्तीने कॉपीमुक्तीची शपथ आहे आलेली नाही कीव आहे चिरंजीव आहे असे शेवटचे वाक्प्रचार वाचकाच्या मनात खोल रुजतात. वात्रटिका हलकी वाटावी असे वात्रटिकाकारांना अभिप्रेत आहे पण तिचा रोख मात्र समाजातील खोलवर रुजलेल्या समस्येकडे आहे. 

साधक बाधक चर्चा

साधक बाबींच्या दृष्टीने ही वात्रटिका अत्यंत यशस्वी आहे. ती कॉपीच्या प्रवृत्तीला विद्यार्थी पालक शिक्षक आणि संपूर्ण शिक्षण यंत्रणा यांच्यातील सामूहिक जबाबदारीच्या स्वरूपात मांडते. कोणीही स्वतःला निर्दोष ठरवू शकत नाही असा आशय स्पष्टपणे व्यक्त होतो. वात्रटिकाकार व्यंग्यातून जागरूकता निर्माण करतात आणि परीक्षेच्या निमित्ताने होणाऱ्या औपचारिकतेवर बोट ठेवतात. भाषेची सोपीपणा आणि विनोदी स्वरूपामुळे ही वात्रटिका वाचकांना आवडते आणि चर्चेला प्रवृत्त करते. बाधक बाबी फारशा नाहीत तरी काही ठिकाणी अतिशयोक्ती जाणवते. कॉपीला चिरंजीव म्हणणे हे अतिशय प्रभावी आहे पण त्यामुळे समस्या कधीच सुटणार नाही असे निराशाजनक चित्र निर्माण होऊ शकते. तसेच शपथ देणाऱ्या आणि घेणाऱ्यांची कीव येते हा भाग काहींना खूपच कठोर वाटू शकतो कारण यात सर्वांनाच दोषी ठरवले आहे. तरीही हे बाधक मुद्दे वात्रटिकेच्या स्वरूपातच बसतात कारण वात्रटिका नेहमी तीक्ष्ण आणि खटकदार असते. 

निष्कर्ष

एकूणच सूर्यकांत डोळसे यांची ही वात्रटिका कॉपीच्या समस्येवर अत्यंत मुद्देसूद आणि परिणामकारक भाष्य आहे. ती हसवते खटकवते आणि विचार करायला भाग पाडते. वात्रटिकाकारांनी साध्या भाषेत आणि विनोदी शैलीत गंभीर सामाजिक प्रश्न मांडला आहे. ही वात्रटिका केवळ परीक्षेच्या काळातच नव्हे तर वर्षभर चर्चली जाण्याजोगी आहे कारण ती शिक्षण व्यवस्थेतील मूलभूत प्रवृत्तींवर बोट ठेवते. वात्रटिकाकारांचे हे योगदान प्रशंसनीय आहे.

संदर्भ 

1... फेरफटका-8808......दैनिक झुंजार नेता

    23जानेवारी 2025

2....मराठी वात्रटिका आणि लोकप्रबोधन, साहित्यिक संदर्भ (मराठी विश्वकोश)

3.....सूर्यकांत डोळसे यांच्या एक्स पोस्टमधील ग्रोकायन आणि दैनिक वात्रटिका संबंधित माहिती.

4. सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचा ब्लॉग: सूर्यकांती

 https://suryakantdolase.blogspot.com

---------------------------------

विशेष सूचना:

तुम्हाला या विश्लेषणाबाबत काही प्रश्न किंवा सूचना असतील तर नक्की कळवा!

आपण समीक्षणाचा रियालिटी चेक  ग्रोक.कॉम

इथे जाऊन करू शकता.

यापूर्वीचे सर्व ग्रोकायन एकत्र वाचण्यासाठी पुढील लिंक वर क्लिक करा. .

https://grokaayan.blogspot.com

10फेब्रुवारी 2025