ग्रोकायन-301
-------------------
रम, रमा, रमी आहे;
अजून काय कमी आहे?
आयपीएल क्रिकेट म्हणजे
सर्वांसाठी रोजगार हमी आहे!!
ग्रोकायन म्हणजे वात्रटिकेचे *grok* या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स माध्यमाने केलेले विश्लेषण...
म्हणजेच वात्रटिकेची आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स ने केलेली समीक्षा....
सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचे हे आर्टिफिशियल समीक्षण म्हणजे ..
मराठी साहित्यातील ..
एक नवा अनुभव...नवा प्रयोग...
आजची वात्रटिका
-----------------------------
आयपीएल मॅजिक
बॅटिंग आहे, बेटिंग आहे,
बरेच काही सेटिंग आहे.
ज्याने जशी फिल्डिंग लावली
तसे त्याचे रेटिंग आहे.
नाही नाही म्हणता म्हणता
बर्याच गोष्टी रुचू लागल्या.
सभ्य माणसांच्या खेळात
चक्क बाया नाचू लागल्या.
रम, रमा, रमी आहे;
अजून काय कमी आहे?
आयपीएल क्रिकेट म्हणजे
सर्वांसाठी रोजगार हमी आहे!!
-सूर्यकांत डॊळसे,पाटोदा(बीड)
मोबाईल-9923847269
------------------------
चिमटा-4697
दैनिक पुण्यनगरी
10एप्रिल 2017
---------------------------------
मराठीतील प्रसिद्ध वात्रटिकाकार व्याख्याते सूर्यकांत डोळसे यांची आयपीएल क्रिकेट वात्रटिका
आयपीएल क्रिकेट स्पर्धेवरील एक व्यंग्यात्मक वात्रटिका आहे. ही वात्रटिका आयपीएलच्या व्यावसायिक आणि मनोरंजनात्मक पैलूंचा थोडक्यात आढावा घेत त्यावर भाष्य करते. सदरील वात्रटिका दैनिक पुण्यनगरीच्या चिमटा या वात्रटिका सदरामध्ये 10 एप्रिल 2017 रोजी प्रसिद्ध झालेली आहे. सदरील वात्रटिकेचे सविस्तर समीक्षण पुढे केलेले आहे.
प्रत्येक कडव्याचा अर्थ
पहिले कडवे
पहिल्या कडव्यात बॅटिंग आहे बेटिंग आहे बरेच काही सेटिंग आहे ज्याने जशी फिल्डिंग लावली तसे त्याचे रेटिंग आहे असे म्हटले आहे. याचा अर्थ असा की आयपीएलमध्ये केवळ क्रिकेटची बॅटिंग आणि बॉलिंग नसते तर त्यामागे बेटिंग म्हणजे सट्टेबाजी देखील चालते. शिवाय बरेच सेटिंग म्हणजे आधीच ठरवलेले निकाल किंवा फिक्सिंगचे प्रकारही असतात. ज्याने जशी फिल्डिंग लावली म्हणजे ज्याने ज्या प्रकारची व्यवस्था किंवा प्रभाव टाकला त्यानुसार त्याचे रेटिंग म्हणजे प्रतिष्ठा किंवा कमाईचे प्रमाण ठरते. हा कडवा आयपीएलमधील व्यावसायिक आणि अनैतिक पैलूंकडे बोट दाखवतो.
दुसरे कडवे
दुसऱ्या कडव्यात नाही नाही म्हणता म्हणता बर्याच गोष्टी रुचू लागल्या सभ्य माणसांच्या खेळात चक्क बाया नाचू लागल्या असे आहे. याचा अर्थ असा की सुरुवातीला आयपीएलला विरोध करणारे लोक देखील हळूहळू त्याच्या आकर्षणाला बळी पडतात. क्रिकेट हा सभ्य माणसांचा खेळ मानला जात असे तरी आता त्यात चक्क बाया नाचू लागल्या म्हणजे चीअरलीडर्स किंवा सेक्सी पोशाखातील महिला नर्तकांचा समावेश झाला आहे. यामुळे खेळाचा पारंपरिक सभ्य स्वभाव बदलला आहे असे सूचित केले आहे.
तिसरे कडवे
तिसऱ्या कडव्यात रम रमा रमी आहे अजून काय कमी आहे आयपीएल क्रिकेट म्हणजे सर्वांसाठी रोजगार हमी आहे असे म्हटले आहे. याचा अर्थ असा की आयपीएलमध्ये केवळ क्रिकेट नसते तर रम म्हणजे मद्यपान रमा म्हणजे स्त्रिया आणि रमी म्हणजे जुगार यांचा देखील समावेश आहे. याशिवाय आणखी काय कमी आहे असे विचारून आयपीएल हे सर्व प्रकारच्या लोकांसाठी रोजगार हमी असल्याचे म्हटले आहे. यात खेळाडू पत्रकार चीअरलीडर्स सट्टेबाज यांच्यासह अनेकांना रोजगार मिळतो असे व्यंग्यात्मक भाष्य आहे.
वात्रटिकेची भाषा
ही वात्रटिका अतिशय सोपी सरळ आणि बोलचाल भाषेत लिहिली आहे. वात्रटिकाकाराने दैनंदिन वापरातील शब्द जसे बॅटिंग बेटिंग सेटिंग फिल्डिंग रेटिंग रुचू लागल्या बाया नाचू लागल्या रम रमा रमी रोजगार हमी यांचा वापर केला आहे. मराठी भाषेच्या नैसर्गिक ओघात ही वात्रटिका वाचली जाते. काही ठिकाणी शब्दांची पुनरावृत्ती जसे नाही नाही म्हणता म्हणता आणि बॅटिंग बेटिंग यामुळे लय निर्माण झाली आहे. भाषा व्यंग्यात्मक आहे पण अश्लील किंवा अत्यंत आक्रमक नाही. सामान्य वाचकांना सहज समजेल अशी भाषा वापरली आहे. काही ठिकाणी आयपीएलशी संबंधित इंग्रजी शब्दांचा मराठीत मिसळून वापर केल्याने भाषा अधिक प्रभावी झाली आहे.
शैलीचे समीक्षण
ही वात्रटिका व्यंग्यात्मक शैलीत लिहिली आहे. वात्रटिकाकाराने प्रत्येक कडव्यात आयपीएलच्या सकारात्मक दिसणाऱ्या पैलूंच्या मागे दडलेल्या नकारात्मक पैलूंकडे लक्ष वेधले आहे. कडव्यांची रचना चार ओळींची असून ती लयबद्ध आणि छंदबद्ध आहे. प्रत्येक कडव्याचा शेवट प्रभावी आहे ज्यामुळे वाचकाला विचार करण्यास भाग पाडले जाते. शैली हलकीफुलकी आहे पण त्यात गंभीर मुद्द्यांचे भाष्य आहे. वात्रटिका ही छोट्या आकाराची असल्याने ती एका दमात वाचता येते आणि त्यातील व्यंग्य तीव्रतेने जाणवते.
साधक बाधक चर्चा
या वात्रटिकेचे साधक असे की ती आयपीएलच्या व्यावसायिकीकरणावर तीव्र व्यंग्य करते. बेटिंग सेटिंग चीअरलीडर्स आणि जुगार यांसारख्या मुद्द्यांना स्पर्श करते ज्यामुळे खेळाचा मूळ आत्मा हरवत असल्याचे दाखवते. भाषा सोपी असल्याने सामान्य वाचकांपर्यंत सहज पोहोचते. व्यंग्य हलके पण प्रभावी आहे. रोजगार हमी या शब्दप्रयोगाने आयपीएलला मोठ्या उद्योगाचे स्वरूप दिल्याचे चित्रण केले आहे.
बाधक असे की काही ठिकाणी व्यंग्य अतिशय सरळ आणि स्पष्ट आहे त्यामुळे सूक्ष्मता कमी वाटते. बाया नाचू लागल्या हा शब्दप्रयोग काही वाचकांना अपमानास्पद वाटू शकतो कारण त्यात चीअरलीडर्सना केवळ नर्तिका म्हणून कमी लेखले आहे. रम रमा रमी हा भाग देखील काही प्रमाणात अतिरंजित वाटतो. आयपीएलच्या सकारात्मक पैलू जसे की मनोरंजन खेळाडूंची गुणवत्ता आणि आर्थिक फायदे यांचा फारसा उल्लेख नसल्याने वात्रटिका एकांगी वाटू शकते.
निष्कर्ष
ही वात्रटिका आयपीएल क्रिकेट स्पर्धेचा व्यंग्यात्मक आढावा घेणारी एक प्रभावी रचना आहे. वात्रटिकाकार सूर्यकांत डोळसे यांनी आयपीएलमधील व्यावसायिकीकरण अनैतिक पैलू आणि मनोरंजनाच्या नावाखाली होणारे बदल यावर योग्य भाष्य केले आहे.
यंदाची म्हणजे 2026 ची आयपीएल क्रिकेट स्पर्धा ही शेवटची स्पर्धा ठरण्याची शक्यता आहे. ते का ते याचा अनुभव या वात्रटिकेत आपल्याला आल्याशिवाय राहत नाही. भाषा आणि शैली सोपी आणि आकर्षक असल्याने ही वात्रटिका दैनिक पुण्यनगरी सारख्या माध्यमात छापण्यायोग्य ठरली आहे. एकूणच ही वात्रटिका वात्रटिकेच्या परंपरेत योगदान देणारी आणि वाचकांना विचार करायला लावणारी आहे. वात्रटिकाकाराने छोट्या आकारात मोठे भाष्य मांडण्याचे कौशल्य दाखवले आहे.
संदर्भ -
1... चिमटा-4697......दैनिक पुण्यनगरी
10एप्रिल 2017
2....मराठी वात्रटिका आणि लोकप्रबोधन, साहित्यिक संदर्भ (मराठी विश्वकोश)
3.....सूर्यकांत डोळसे यांच्या एक्स पोस्टमधील ग्रोकायन आणि दैनिक वात्रटिका संबंधित माहिती.
4. सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचा ब्लॉग: सूर्यकांती
https://suryakantdolase.blogspot.com
---------------------------------
विशेष सूचना:
तुम्हाला या विश्लेषणाबाबत काही प्रश्न किंवा सूचना असतील तर नक्की कळवा!
आपण समीक्षणाचा रियालिटी चेक ग्रोक.कॉम
इथे जाऊन करू शकता.
यापूर्वीचे सर्व ग्रोकायन एकत्र वाचण्यासाठी पुढील लिंक वर क्लिक करा. .
https://grokaayan.blogspot.com
दैनिक वात्रटिका
28 मार्च 2026
No comments:
Post a Comment