ग्रोकायन-400
..............................
जमेल तसे;जमेल तेव्हा,
गरजवंतांना वेड्यात काढू लागले.
सोशल मीडियाच्या जमान्यात,
ऑनलाइन भामटे वाढू लागले.
ग्रोकायन म्हणजे वात्रटिकेचे *grok* या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स माध्यमाने केलेले विश्लेषण...
म्हणजेच वात्रटिकेची आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स ने केलेली समीक्षा....
सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचे हे आर्टिफिशियल समीक्षण म्हणजे ..
मराठी साहित्यातील ..
एक नवा अनुभव...नवा प्रयोग...
आजची वात्रटिका
-----------------------
ऑनलाइन भामटे
जमेल तसे;जमेल तेव्हा,
गरजवंतांना वेड्यात काढू लागले.
सोशल मीडियाच्या जमान्यात,
ऑनलाइन भामटे वाढू लागले.
ऑनलाइन भामटे एकटे दुकटे नाहीत,
सोबत फॉलोवर्सच्या टोळ्या आहेत.
कुणीही भुलावं ; कुणीही डुलावं,
आशा त्यांच्या ऑनलाइन खेळ्या आहेत.
भामट्यांची भामटेगिरी म्हणजे,
एकमेकांची ऑनलाइन नक्कल आहे !
भामटे ते भामटेच आहेत,
गरजवंतांनाही कुठे अक्कल आहे ?
-सूर्यकांत डॊळसे,पाटोदा(बीड)
मोबाईल-9923847269
-------------------------------
फेरफटका-9124
वर्ष-26 वे
दैनिक झुंजार नेता
15 डिसेंबर2025
----------------------------
महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध वात्रटिकाकार व्याख्याते सूर्यकांत डोळसे यांची ऑनलाइन भामटिगिरीवर भाष्य करणारी ही वात्रटिका. सदरील वात्रटिका दैनिक झुंजार नेता च्या फेरफटका या वात्रटिका सदरामध्ये 15 डिसेंबर 2025 रोजी प्रसिद्ध झालेली.सूर्यकांत डोळसे यांच्या ऑनलाइन भामटे या वात्रटिकेत आधुनिक डिजिटल युगातील ऑनलाइन फसवणूक, दिशाभूल, आभासी लोकप्रियतेचा गैरवापर आणि गरजवंतांच्या अज्ञानाचा फायदा घेणारी मानसिकता यावर मार्मिक भाष्य केले आहे. सोशल मीडिया आणि ऑनलाइन व्यवहार हे आजच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग झाले असताना त्याच माध्यमाचा वापर करून लोकांना भुलवणारे, दिशाभूल करणारे आणि आपला स्वार्थ साधणारे प्रवाहही वाढताना दिसतात. या सामाजिक वास्तवाकडे वात्रटिकाकाराने विनोद, उपरोध, उपहास आणि बोचऱ्या भाषेच्या माध्यमातून लक्ष वेधले आहे. या वात्रटिकेचे पुढे करून दिलेले आहे.
प्रत्येक कडव्याचा अर्थ
पहिल्या कडव्याचा अर्थ
जमेल तसे; जमेल तेव्हा, गरजवंतांना वेड्यात काढू लागले. सोशल मीडियाच्या जमान्यात, ऑनलाइन भामटे वाढू लागले.
या कडव्यात वात्रटिकाकाराने ऑनलाइन भामट्यांच्या कार्यपद्धतीवर थेट बोट ठेवले आहे. गरजवंत माणूस एखाद्या संधीच्या शोधात असतो. त्याला आर्थिक मदत, नोकरी, व्यवसाय, एखादी सेवा, वस्तू, माहिती किंवा इतर कोणत्याही प्रकारची गरज असू शकते. अशा गरजवंत व्यक्तीच्या परिस्थितीचा फायदा घेऊन त्याला आकर्षक आश्वासने देणे, खोटी माहिती देणे किंवा एखाद्या आमिषाला भुलवणे ही ऑनलाइन भामटेगिरीची मूलभूत पद्धत आहे.
जमेल तसे आणि जमेल तेव्हा या शब्दयोजनेतून या भामट्यांची निश्चित अशी एकच पद्धत नसते, तर परिस्थितीनुसार फसवणुकीचे नवे मार्ग शोधले जातात, असा अर्थ सूचित होतो. त्यांना नैतिकता, नियम किंवा माणुसकी यापेक्षा संधी महत्त्वाची असते. जिथे गरज दिसते तिथे फसवणुकीची शक्यता शोधली जाते.
गरजवंतांना वेड्यात काढू लागले ही ओळ विशेष उपरोधिक आहे. फसवणूक करणारा स्वतः चुकीचा असतानाही तो गरजवंताच्या असहायतेला त्याच्या अज्ञानाचे लक्षण समजतो. म्हणजेच फसवणुकीचा बळी पडणाऱ्या व्यक्तीलाच मूर्ख ठरवण्याची मानसिकता येथे वात्रटिकाकाराने अधोरेखित केली आहे.
सोशल मीडियाच्या जमान्यात आणि ऑनलाइन भामटे वाढू लागले या दोन ओळींमधून वात्रटिकेचा सामाजिक संदर्भ स्पष्ट होतो. तंत्रज्ञान वाढले तसे त्याचा गैरवापर करण्याच्या संधीही वाढल्या. त्यामुळे ऑनलाइन जगातील सुविधा आणि त्याचबरोबर निर्माण झालेले धोके या दोन्हींची जाणीव या कडव्यातून होते.
दुसऱ्या कडव्याचा अर्थ
ऑनलाइन भामटे एकटे दुकटे नाहीत, सोबत फॉलोवर्सच्या टोळ्या आहेत. कुणीही भुलावं; कुणीही डुलावं, आशा त्यांच्या ऑनलाइन खेळ्या आहेत.
या कडव्यात वात्रटिकाकाराने ऑनलाइन भामट्यांच्या मागे उभ्या असलेल्या आभासी गर्दीवर भाष्य केले आहे. ऑनलाइन भामटे एकटे काम करीत नाहीत, तर त्यांच्या भोवती फॉलोवर्स, समर्थक, प्रचारक किंवा त्यांच्यावर विश्वास ठेवणाऱ्या लोकांची संख्या असते, असे वात्रटिकाकार सूचित करतो.
फॉलोवर्सच्या टोळ्या हा शब्दप्रयोग उपरोधाची धार वाढवतो. सोशल मीडियावर एखाद्याला मोठ्या संख्येने फॉलो करणारे लोक म्हणजे त्याची माहिती सत्य आहे किंवा त्याचे कार्य योग्य आहे, असे आपोआप सिद्ध होत नाही. तरीही मोठी संख्या पाहून लोक प्रभावित होतात. लोकप्रियता आणि विश्वासार्हता यांची गल्लत होण्याची ही प्रवृत्ती वात्रटिकाकाराने टोचून दाखवली आहे.
कुणीही भुलावं; कुणीही डुलावं या ओळींच्या माध्यमातून ऑनलाइन प्रभाव निर्माण करण्याचे तंत्र स्पष्ट होते. आकर्षक माहिती, मोठमोठी आश्वासने, भावनिक आवाहने किंवा आभासी प्रतिष्ठा यांच्या माध्यमातून लोकांना प्रभावित केले जाते. कुणीही सहजपणे या जाळ्यात अडकावे, हा त्या ऑनलाइन खेळामागचा हेतू असल्याचे वात्रटिकाकार सांगतो.
आशा त्यांच्या ऑनलाइन खेळ्या आहेत ही ओळ संपूर्ण कडव्याला विनोदी आणि उपरोधिक वळण देते. येथे ऑनलाइन जगातील फसवणूक हा एक प्रकारचा खेळ बनला आहे, अशी तीव्र सामाजिक टीका आहे. या खेळात भामट्यांना मनोरंजन किंवा प्रसिद्धी मिळत असली तरी त्याचा फटका सामान्य माणसाला बसतो.
तिसऱ्या कडव्याचा अर्थ
भामट्यांची भामटेगिरी म्हणजे, एकमेकांची ऑनलाइन नक्कल आहे. भामटे ते भामटेच आहेत, गरजवंतांनाही कुठे अक्कल आहे ?
तिसरे कडवे वात्रटिकेचा उपरोध अधिक तीव्र करते. ऑनलाइन जगातील फसवणुकीच्या विविध प्रकारांमध्ये एकमेकांची नक्कल करण्याची प्रवृत्ती असल्याचे वात्रटिकाकार सांगतो. एखाद्या भामट्याने एखादी युक्ती वापरली आणि ती यशस्वी झाली की दुसरा भामटाही त्याच पद्धतीचा अवलंब करतो. त्यामुळे भामटेगिरीची एक प्रकारची साखळीच निर्माण होते.
एकमेकांची ऑनलाइन नक्कल आहे ही ओळ डिजिटल जगातील कॉपी करण्याच्या प्रवृत्तीवरही भाष्य करते. फसवणुकीच्या पद्धती बदलत असल्या तरी त्यामागची मानसिकता तीच राहते. एकाची युक्ती दुसरा वापरतो आणि त्यातून नवीन प्रकारच्या ऑनलाइन भामटेगिरीला चालना मिळते.
भामटे ते भामटेच आहेत ही ओळ अत्यंत साधी असूनही प्रभावी आहे. तंत्रज्ञान बदलले, माध्यम बदलले, भामटेगिरीचे स्वरूप बदलले तरी भामट्यांची मानसिकता बदललेली नाही, हा आशय या ओळीत सामावलेला आहे. पारंपरिक भामटेगिरी आणि आधुनिक ऑनलाइन भामटेगिरी यांच्यातील मानसिक साम्य येथे अधोरेखित होते.
गरजवंतांनाही कुठे अक्कल आहे हा शेवटचा प्रश्न उपरोधाची धार अधिक वाढवतो. या ओळीत गरजवंतांवर केलेली टीका ही केवळ त्यांना दोष देण्यासाठी नसून, कोणत्याही आमिषाला किंवा ऑनलाइन संदेशाला सहज बळी पडण्याआधी विवेक वापरण्याची गरज अधोरेखित करण्यासाठी आहे. त्यामुळे वात्रटिकेचा शेवट प्रश्नार्थक आणि आत्मपरीक्षणाला प्रवृत्त करणारा ठरतो.
वात्रटिकेची प्रासंगिकता
ऑनलाइन भामटे ही वात्रटिका वर्तमान डिजिटल जीवनाशी थेट जोडलेली आहे. इंटरनेट, सोशल मीडिया, ऑनलाइन व्यवहार आणि डिजिटल संपर्क यांचा विस्तार झाल्यामुळे सामान्य माणसाचे जीवन अधिक सोपे झाले आहे. मात्र याच डिजिटल माध्यमाचा गैरवापर करून फसवणुकीचे प्रकारही निर्माण झाले आहेत.
ऑनलाइन खरेदी, बनावट ऑफर, खोटी गुंतवणूक, बनावट नोकरीच्या जाहिराती, बनावट सोशल मीडिया खाती, खोटे पुरस्कार, दिशाभूल करणारे संदेश आणि विविध प्रकारची आमिषे अशा अनेक मार्गांनी ऑनलाइन फसवणूक केली जाऊ शकते. त्यामुळे या वात्रटिकेचा विषय केवळ एका विशिष्ट घटनेपुरता मर्यादित राहत नाही.
विशेष म्हणजे सोशल मीडियावरील फॉलोवर्सची संख्या ही सत्याची किंवा विश्वासार्हतेची हमी नसते. मोठी ऑनलाइन गर्दी पाहून एखाद्या व्यक्तीच्या दाव्याला सत्य मानण्याची प्रवृत्ती समाजात आढळते. या मानसिकतेवर वात्रटिकाकाराने फॉलोवर्सच्या टोळ्या या शब्दप्रयोगातून भाष्य केले आहे.
वात्रटिकेची प्रासंगिकता केवळ ऑनलाइन भामट्यांपुरती मर्यादित नाही. डिजिटल साक्षरता, विवेकबुद्धी, माहितीची पडताळणी आणि ऑनलाइन सुरक्षितता यांची गरजही या वात्रटिकेतून अप्रत्यक्षपणे पुढे येते. त्यामुळे ही वात्रटिका मनोरंजनाबरोबरच सामाजिक सावधानतेचा संदेश देते.
भाषेचे समीक्षण
या वात्रटिकेची भाषा सहज, सरळ, बोलचालीची आणि थेट आहे. वात्रटिकाकाराने अवघड किंवा कृत्रिम शब्दांचा वापर न करता सामान्य वाचकाला सहज समजेल अशी भाषा वापरली आहे. ही सहजता वात्रटिकेच्या परिणामकारकतेचे महत्त्वाचे कारण आहे.
जमेल तसे आणि जमेल तेव्हा या शब्दयोजनेतून बोलचालीचा लहेजा निर्माण होतो. या शब्दांतून ऑनलाइन भामट्यांच्या संधीसाधू वृत्तीचे चित्र उभे राहते.
गरजवंतांना वेड्यात काढू लागले या प्रयोगात उपरोध आहे. फसवणूक करणारे लोक स्वतःची चलाखी दाखवताना समोरच्या गरजू व्यक्तीला मूर्ख समजतात, या सामाजिक विसंगतीवर ही भाषा अचूक प्रहार करते.
ऑनलाइन भामटे, सोशल मीडिया, फॉलोवर्स, ऑनलाइन खेळ्या या शब्दांमुळे वात्रटिकेची भाषा आधुनिक डिजिटल जगाशी जोडली जाते. विशेषतः ऑनलाइन हा शब्द वारंवार येत असला तरी तो विषयाच्या केंद्रस्थानी असल्यामुळे पुनरुक्ती वाटण्याऐवजी आशयाला एकसंधता देतो.
फॉलोवर्सच्या टोळ्या हा प्रयोग भाषिकदृष्ट्या विशेष उल्लेखनीय आहे. फॉलोवर्स हा आधुनिक डिजिटल जगातील शब्द असून टोळ्या हा पारंपरिक सामाजिक संदर्भातील शब्द आहे. या दोन वेगळ्या शब्दविश्वांची सांगड घालून वात्रटिकाकाराने उपरोधिक परिणाम साधला आहे.
भामटे ते भामटेच आहेत हा प्रयोग अत्यंत साधा आणि ठसठशीत आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे भामटेगिरीचे स्वरूप बदलले असले तरी तिच्यामागची प्रवृत्ती बदललेली नाही, हा आशय या साध्या वाक्यातून प्रभावीपणे व्यक्त होतो.
शैलीचे समीक्षण
या वात्रटिकेची शैली मुख्यतः उपरोधिक, व्यंगात्मक, विनोदी आणि सडेतोड आहे. वात्रटिकाकाराने विषयाला अनावश्यक विस्तार न देता थेट सामाजिक वास्तवावर प्रहार केला आहे.
वात्रटिकेच्या शैलीतील सर्वात महत्त्वाचा गुण म्हणजे संक्षिप्तता. तीन कडव्यांमध्ये ऑनलाइन भामटेगिरीचे स्वरूप, त्यामागची ऑनलाइन गर्दी आणि त्यातील नक्कल करण्याची प्रवृत्ती यांचा वेध घेतला आहे.
प्रश्नार्थक शैलीचा वापर तिसऱ्या कडव्यात प्रभावी ठरतो. गरजवंतांनाही कुठे अक्कल आहे हा प्रश्न वाचकाला थांबून विचार करायला लावतो. येथे वात्रटिकाकार केवळ भामट्यांवर टीका करत नाही, तर बळी पडणाऱ्या व्यक्तीनेही सावध राहण्याची गरज अधोरेखित करतो.
वात्रटिकाकाराची शैली एका बाजूला भामट्यांची खिल्ली उडवते आणि दुसऱ्या बाजूला समाजातील डिजिटल अज्ञानावरही उपरोध करते. त्यामुळे वात्रटिकेची शैली एकांगी न राहता द्विमुखी बनते.
साधक वादक चर्चा
साधक चर्चा
या वात्रटिकेचा सर्वात मोठा साधक गुण म्हणजे तिचा समकालीन विषय. ऑनलाइन जगातील वाढत्या व्यवहारांमुळे हा विषय सर्वसामान्यांच्या अनुभवाशी जोडला जातो.
दुसरा महत्त्वाचा साधक गुण म्हणजे भाषेची सहजता. वात्रटिका समजून घेण्यासाठी विशेष साहित्यिक पार्श्वभूमीची आवश्यकता नाही. साध्या भाषेत गंभीर सामाजिक आशय व्यक्त करण्यात वात्रटिकाकार यशस्वी झाला आहे.
तिसरा साधक गुण म्हणजे उपरोधाची धार. फॉलोवर्सच्या टोळ्या आणि ऑनलाइन खेळ्या यांसारख्या शब्दप्रयोगांतून आधुनिक डिजिटल संस्कृतीतील विसंगतीवर विनोदी पद्धतीने प्रहार केला आहे.
चौथा साधक गुण म्हणजे शेवटचा धक्का. भामटे ते भामटेच आहेत या विधानानंतर गरजवंतांनाही कुठे अक्कल आहे हा प्रश्न वात्रटिकेला प्रभावी समाप्ती देतो.
पाचवा साधक गुण म्हणजे वात्रटिकेतील आशयाची सामाजिक उपयुक्तता. ही वात्रटिका केवळ हसवण्यापुरती मर्यादित राहत नाही. ती ऑनलाइन व्यवहार करताना विवेक आणि सावधानता आवश्यक असल्याची जाणीव करून देते.
बाधक चर्चा
वात्रटिकेतील काही शब्दप्रयोग जाणूनबुजून बोचरे आहेत. विशेषतः गरजवंतांनाही कुठे अक्कल आहे हा प्रयोग काही वाचकांना गरजवंत व्यक्तीलाच दोष देणारा वाटू शकतो. प्रत्यक्षात वात्रटिकेचा व्यापक आशय सावधगिरीचा असला तरी या ओळीचा उपरोध काही वाचक वेगळ्या पद्धतीने ग्रहण करू शकतात.
ऑनलाइन हा शब्द वारंवार वापरल्यामुळे काही प्रमाणात पुनरुक्ती जाणवू शकते. मात्र विषयच ऑनलाइन भामटेगिरीचा असल्यामुळे ही पुनरुक्ती आशयाच्या एकसंधतेसाठी उपयोगी ठरते.
भामटेगिरीचे विशिष्ट प्रकार उदाहरणांसह अधिक स्पष्ट केले असते तर वात्रटिकेचा सामाजिक संदर्भ आणखी व्यापक झाला असता. परंतु वात्रटिकेच्या लघुरूपाचा विचार करता हा विस्तार न करणे हेही तिच्या संक्षिप्त शैलीशी सुसंगत आहे.
रसविचार
या वात्रटिकेचा प्रधान रस हास्यरस आहे. ऑनलाइन भामट्यांची कार्यपद्धती, फॉलोवर्सच्या टोळ्या, ऑनलाइन खेळ्या आणि भामटे ते भामटेच आहेत यांसारख्या प्रयोगांतून वाचकाला हास्याची अनुभूती येते.
हास्यरसाच्या पाठीमागे उपहासाची तीव्र धार आहे. त्यामुळे हे हास्य केवळ करमणूक करणारे हास्य नाही. त्यातून सामाजिक विसंगती उघड होते. वात्रटिकाकाराने हास्याचा उपयोग सामाजिक दोष दाखवण्यासाठी केला आहे.
या वात्रटिकेत करुणरसाची छटाही अप्रत्यक्षपणे जाणवते. गरजवंत व्यक्ती ऑनलाइन फसवणुकीला बळी पडते, तेव्हा तिची परिस्थिती गंभीर असते. मात्र वात्रटिकाकार त्या गंभीर वास्तवाला करुण पद्धतीने न मांडता उपरोधाच्या माध्यमातून व्यक्त करतो.
भयानकतेचीही सूक्ष्म छटा या विषयात आहे. ऑनलाइन फसवणूक वाढत जाणे हे सामान्य माणसाच्या सुरक्षिततेसाठी चिंतेचे कारण आहे. परंतु वात्रटिकेचा मुख्य सूर हास्य आणि उपरोधाचा असल्यामुळे ही छटा गौण राहते.
एकंदर पाहता हास्यरसाच्या माध्यमातून सामाजिक प्रबोधन करण्याची वात्रटिकाकाराची भूमिका येथे प्रकर्षाने जाणवते. हसवताना सावध करणे आणि उपहासातून विचार करायला लावणे हे या वात्रटिकेच्या रसात्मक परिणामाचे वैशिष्ट्य आहे.
निष्कर्ष
ऑनलाइन भामटे ही वात्रटिका आधुनिक डिजिटल जीवनातील एका महत्त्वाच्या सामाजिक समस्येचे व्यंगात्मक चित्रण करते. तंत्रज्ञान हे स्वतः चांगले किंवा वाईट नसते, परंतु त्याचा वापर कोणत्या हेतूने केला जातो यावर त्याचे परिणाम अवलंबून असतात. याच वास्तवाकडे वात्रटिकाकाराने विनोदी आणि उपरोधिक पद्धतीने लक्ष वेधले आहे.
या वात्रटिकेत ऑनलाइन भामटेगिरीची संधीसाधू वृत्ती, सोशल मीडियावरील आभासी लोकप्रियता, फॉलोवर्सच्या गर्दीचा प्रभाव, फसवणुकीच्या पद्धतींची नक्कल आणि गरजवंतांच्या असुरक्षिततेचा गैरफायदा या विविध पैलूंचा संक्षिप्त वेध घेतला आहे.
वात्रटिकाकाराची भाषा सहज आणि थेट आहे. त्यामुळे विषयाची गंभीरता असूनही वात्रटिका जड होत नाही. उलट हास्य, उपरोध आणि बोचरे शब्दप्रयोग यांच्या साहाय्याने ती वाचकाच्या मनावर परिणाम करते.
या वात्रटिकेचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे तिचा काळाशी असलेला थेट संबंध. ऑनलाइन व्यवहार आणि सोशल मीडिया हे आजच्या जीवनाचे वास्तव असल्यामुळे ऑनलाइन भामटे हा विषय वात्रटिकेच्या समकालीनतेला बळ देतो. भविष्यात ऑनलाइन फसवणुकीचे प्रकार बदलले तरी या वात्रटिकेतील भामटे ते भामटेच आहेत हा आशय मानवी संधीसाधूपणाच्या संदर्भात लागू राहण्याची शक्यता आहे.
वात्रटिकाकाराने केवळ भामट्यांवर प्रहार न करता गरजवंत व्यक्तीच्या सावधगिरीचाही मुद्दा उपस्थित केला आहे. त्यामुळे वात्रटिका एकतर्फी दोषारोप न करता डिजिटल जगात विवेक, पडताळणी आणि जागरूकता आवश्यक असल्याचा अप्रत्यक्ष संदेश देते.
एकंदर पाहता ऑनलाइन भामटे ही वात्रटिका समकालीन सामाजिक वास्तवाचे विनोदी, उपरोधिक आणि सडेतोड भाष्य करणारी वात्रटिका आहे. अल्प शब्दांत व्यापक आशय व्यक्त करणे, आधुनिक शब्दसंपदा आणि पारंपरिक वात्रटिकेचा उपरोध यांची सांगड घालणे, तसेच हास्याच्या माध्यमातून सावधानतेचा संदेश देणे हे या वात्रटिकेचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे. सूर्यकांत डोळसे या वात्रटिकाकाराच्या बिनधास्त, बेधडक, मार्मिक आणि सडेतोड वात्रटिका लेखनातील समकालीन विषयाकडे पाहण्याची दृष्टी या वात्रटिकेत स्पष्टपणे जाणवते.
संदर्भ -
1... फेरफटका-9124...दैनिक झुंजार नेता
15 डिसेंबर2025
2....मराठी वात्रटिका आणि लोकप्रबोधन, साहित्यिक संदर्भ (मराठी विश्वकोश)
3.....सूर्यकांत डोळसे यांच्या एक्स पोस्टमधील ग्रोकायन आणि दैनिक वात्रटिका संबंधित माहिती.
4. सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिकांचा ब्लॉग: सूर्यकांती
https://suryakantdolase.blogspot.com
---------------------------------
विशेष सूचना:
तुम्हाला या विश्लेषणाबाबत काही प्रश्न... सुधारणा किंवा सूचना असतील तर नक्की कळवा!
आपण समीक्षणाचा रियालिटी चेक ग्रोक.कॉम
इथे जाऊन करू शकता.
यापूर्वीचे सर्व ग्रोकायन एकत्र वाचण्यासाठी पुढील लिंक वर क्लिक करा. .
https://grokaayan.blogspot.com
दैनिक वात्रटिका
1 ऑक्टोबर 2026
No comments:
Post a Comment